- Hoe zal de onze wereld eruitzien binnen 5 of 10 jaar?
- Hoe kan je jouw rol spelen in deze turbulente en onzekere tijden?
- Welke positie kan je innemen in dit transformatieproces?
- Hoe zorgen we ervoor dat onze wereld inclusief en kansrijk wordt?

Dit zijn de vragen die we de wereld ingooiden in het project ‘PERSPECTIEF2015’.

In PERSPECTIEF 2015 werd op actief participerende wijze onderzocht hoe, waarom en via welke wetmatigheden mensen kiezen om gemeenschap te vormen en de verantwoordelijkheid nemen om tot een kansrijk en inclusief samenleven te komen.
Met het project verkennen we mogelijkheden en methodieken van actief burgerschap.
Theoretische uitgangspunten vinden we o.a. in het werk van systeemtheoretici en scenariodenkers:
• Een samenleving kan niet tot bloei komen zonder gemeenschappelijk doel.
• De toekomst trekt: mensen maken onbewuste beelden over hun gemeenschappelijke toekomst en ze vormen daardoor ook mee de toekomst.
• Als mensen zich af te stemmen op elkaar en op het ‘creatieve’ veld van ons samenleven om, in dialoog gedeelde beelden creëren over onze gezamenlijke toekomst zijn zij aan het co-creëren.
Scenariodenken.
Het projectontwerp is eenvoudig. In een eerste fase wordt gebrainstormd over de thema’s die ons (toekomstig) samenleven bepalen, in een tweede fase wordt een selectie van 5 thema’s uitgediept en in een derde fase worden scenario’s ontwikkeld.

De eerste stap bestond dus in het verzamelden van de cruciale samenlevingsthema’s die ons samenleven in 2015 zullen vormgeven. We brainstormen met 3 expertgroepen (pioniers, leraars en macro-experten), iedereen kan meepraten via de www.co-creatie.org (met ondersteuning van de Artesis hogeschool) of ‘live’ via MAGMAcafé’s die doorgingen op 7 plaatsen in Vlaanderen (i.s.m. de nieuwe vereniging MAGMA).
We werden verrast zowel door het enthousiasme van de mensen als door de (onverwachte) output. De aangehaalde thema’s blijven zeer dicht bij de leefwereld van de aanwezigen aanleunen. Er blijkt een duidelijk ‘taalprobleem’ ! De ‘grote’ thema’s – geformuleerd op maatschappelijk niveau komen niet voor in de gesprekken. Het woord ‘democratie’ is nooit gevallen, het woord ‘mobiliteit’; ‘kansarmoede’ of economie ook niet. Die grote thema’s leven wel, maar worden door de mensen totaal anders verwoord dan door beleidsmakers of academici. Bvb. Zeg dus niet diversiteit, maar tolerantie en respect.

Participanten hebben het moeilijk met de ‘nieuwe’ paradigma’s die gebruikt worden in het concept. Denken over de toekomst is moeilijk en lijkt zelfs taboe. Zijn we onze dromen en onze idealen verloren? Drie systemische wetmatigheden voor groepen, organisaties, gemeenschappen komen terug in de gesprekken. Schutz verwoorde ze in een model van groepsontwikkeling (groepsdynamica) :
• Erbij horen (iedereen in een systeem hoort erbij, niemand kan uitgestoten worden)
• Ieder vindt zijn juiste rol, draagt en neemt de verantwoordelijkheden die passen bij die rol.
• Er is een evenwicht van geven en ontvangen
In levende systemen ontstaan ‘verstoringen’ als die wetmatigheden niet ‘geëerbiedigd’ worden. Het groepssysteem verliest kracht en wordt ‘ziek’. Deze wetmatigheden vertalen zich in de thema’s die de participanten uit de groepen aanbrengen. Dit is een indicatie dat onze gemeenschap(pen) niet in een krachtige gezondmakende stroming zit(ten). De participanten vertalen de nood om dit eerst in orde te maken zodat ze het potentieel van de grote gemeenschap opnieuw kunnen voelen.
Onze uitdaging: De thema’s zo verwoorden dat ze herkenbaar en ‘motiverend’ zijn voor een grote groep mensen en toch cruciaal en omvattend voor ons inclusief en kansrijk samenleven op wereldvlak.
De vijf thema’s werden samen met 65 aanwezigen afgebakend:
Vijf cruciale thema’s voor onze toekomstig samenleven
1. In – gemeenschap : over commitment, engagement, toewijding in verbondenheid!
Hoe creëren we terug warmte en verbondenheid met elkaar, vinden we plekken waar we kunnen opladen, elkaar vinden, zorgen we ervoor dat we op elkaar kunnen rekenen in deze moeilijke tijden en kracht en inspiratie vinden om stand te blijven houden ?
2. De stiel van mijn ziel : over geld en geluk!
Waar ben ik goed in? Wat doe ik graag en hoe kan ik daar een zinvolle plaats in de maatschappij mee verwerven? Wat betekent dit voor opvoeding en onderwijs, tewerkstelling en geldstromen?
Hoe kan een economisch systeem zich transformeren naar ‘meer geluk’.
3. Zuurstof voor mijn (klein)kinderen : over duurzaam leven!
Wat kan ik doen om meer zorg te dragen voor natuur, milieu, ecologie?
4. Om-armen : over zorg voor elkaar!
Verantwoordelijkheid nemen naar mekaar in ouderzorg, kinderopvang,…..
En andere culturen ont-moeten
5. Goesting voor verantwoordelijkheid : verantwoordelijkheid opnemen voor mezelf en de samenleving!
We zijn, we voelen ons onmachtig daarom blijven we binnen zitten en cocoonen.
Hoe de onmacht doorbreken en merken dat mijn bijdrage gehoord wordt ?

In een tweede beweging exploreren we deze vijf samenlevingsthema’s.
De vijf thema’s werden gepubliceerd op www.co-creatie.org en iedereen kon, rekening houdende met de principes van de dialoog, m.a.w. het positief associatief aanbouwen op mekaars inbreng, meedenken en materiaal en ideeën toevoegen. De webmaster bewaakte de ‘dialoog-kwaliteit’ van de inbreng. In de loop van de ‘verkenningsperiode’ kwam ook elk thema via een E-zine in de malbox, op de website en in een live MAGMAMegaMoment aan bod. In ontmoetingen of dialogen werd de huidige toestand beschouwd, de trends, mogelijkheden en gevaren voor de nabije toekomst besproken in een poging om mogelijke maatschappelijke ontwikkelingen en trends tot 2015 het in kaart te brengen.
Individuele geïnteresseerden konden virtueel mee dialogeren via email of via het forum de website (5695 participanten waarvan ongeveer 10 % actieve).
Drie expertgroepen met telkens 7 tot12 leden reageerden op de live input vanuit een welbepaalde opdracht en functie.
• Pioniers bewegen zich met gemak in een interculturele globale context op een ecologische manier. Zij hadden expliciet de taak de dialoog te checken op zijn diversiteitspotentie en interculturele dynamiek.
• Leraars schatten de consequenties voor opvoeding, onderwijs en vorming in. Welk zijn de opvoedingsvraagstukken? Welke leervragen ontstaan? Welke vorming lijkt noodzakelijk?
• Macro-experten (beleidsmakers, mensen met een internationale kijk, ….) hebben de expliciete taak om het macroniveau toe te voegen. Wat moet en kan gebeuren en op welke manier als we naar deze toekomsten willen werken?

Vele reacties en e-mails werden ontvangen met ideeën en beelden. Een bloemlezing van deze ideeën en toekomstbeelden werd ruim verspreid via de 12 E-brieven.
Een derde fase, het schrijven van toekomstscenario’s, was duidelijk het moeilijkste en vergt extra training van de participanten. Uit de dialogen werden verschillende toekomstscenario’s ontwikkeld. Toekomstscenario’s zijn verhalen die beginnen met een (sfeer)beeld vanuit de toekomst (2015) en een terugblik op de voorbije jaren (van 2008-2015 dus). We ‘stralen’ onszelf dus naar 2015 en stappen dan terug op de tijdslijn om te vertellen hoe we tot die toekomst gekomen zijn.
Op die manier werden verschillende mogelijke toekomstverhalen gecreëerd op basis van de verkende thema’s en komen we tot een gedeelde toekomstmogelijkheden en -visie.

Als we ons bewust worden van waar we samen heen willen en gedeelde beelden voor onze gedeelde toekomst ontwikkelen, ons bewust worden van de wegen die naar die toekomsten leiden en die wegen plaveien met engagement en daadkracht, kunnen we ons samenleven in de toekomst samen bewust vorm geven. Vandaag de nabije kansrijke, inclusieve, bezielde wereld van morgen co-creëren.